قطعی اینترنت کشور در روزهای اخیر علاوه بر مختل کردن بسیاری از کسب‌وکارها، در زندگی روزمره مردم عادی نیز معضلاتی به وجود آورده که برای انسان قرن جدید، قابل درک نیست.

اینترنت، فقط وسیله‌ای برای سرگرمی عده‌ای محدود نیست و دنیای بی‌نهایتی است که درآمد، آرامش و امنیت خانواده‌ها از آن تامین می‌شود.

بسیاری از کسب‌وکارها مبتنی بر اینترنت هستند که در حال حاضر و بدون مجوز عبور و مرور در دهکده جهانی نمی‌توانند به روند کاری خود ادامه دهند.

ساده‌ترین کاربرد دنیای نامحدودِ مجازی، آسایشِ خیال خانواده‌هایی است که دور از هم زندگی می‌کنند. بسیاری از خانواده‌ها در شهرها یا کشورهای متفاوت از هم ساکن هستند و از طریق اینترنت جهانی و اپ‌های پیام‌رسان با هم به صورت صوتی، تصویری یا نوشتاری در تماسند که متاسفانه، محدودیت اعمال‌شده از سوی نهادهای مربوطه، راه‌های دسترسی‌شان را بسیار محدود کرده است.

این سوال که اگر اینترنت جهانی برای همیشه قطع شود چه اتفاقی می‌افتد را شاید ساکنین ایران این روزها بتوانند راحت‌تر پاسخ دهند. اما در زیر به تفصیل این مساله را مورد بررسی قرار داده‌ایم و از عواقب آن برایتان نوشته‌ایم. با روزیاتو همراه باشید.

فرو رفتن در تاریکی

این وضعیتی که توصیف می‌کنیم را در ذهن مجسم کنید:

طبق عادت هر روزه، صبح که بیدار می‌شوید، قبل از دستشویی و قهوه/چای درست کردن، اولین کار این است که گوشی موبایل را بردارید و ایمیل‌ها، پیام‌ها و خبرها را چک کنید.

همین کار را می‌کنید، موبایل را به دست می‌گیرید، اول سراغ جی‌میل می‌روید اما صفحه باز نمی‌شود.

تصور می‌کنید که مودم خاموش است. سراغ آن می‌روید، آن را خاموش و روشن می‌کنید، اما تغییری ایجاد نمی‌شود. اینترنت نیست. نه شارژ اکانت شما تمام شده نه مودم مشکلی دارد، این اینترنت است که از ریشه قطع شده است.

این یعنی دیپورت شدن از دهکده جهانی و فرو رفتن در تاریکی!

جهان پس از قطعی کامل اینترنت!

جوامع بشری کنونی تا چه مدت می‌توانند بدون اینترنت به بقای خود ادامه دهند؟

با اینکه چنین امری نامحتمل به نظر می‌رسد اما سناریویی است که شماری از آینده‌نگرها، کارشناسان اقتصادی و متخصصان آی‌تی، فرضیه روی‌داد چنین فاجعه‌ای را مطرح و روی تاثیرات گسترده‌ آن بر زندگی بشر تحقیق می‌کنند.

«توماس هازلت»، مدیر اقتصادی کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا در دهه ۱۹۹۰ میلادی در این رابطه گفته: «قطع شدن سراسری اینترنت در همه جهان، حتی فقط برای چند روز هم خسارت‌های اقتصادی عظیمی بدنبال دارد. برای درک هر چه بهتر ابعاد چنین خسارتی کافیست حمله تروریستی ۱۱ سپتامبر را به خاطر بیاورید که منجر به تعطیلی تجارت‌های وال‌استریت و متوقف شدن پروازهای بین‌المللی فقط برای چند هفته شد. این رویدادهای چند هفته‌ای خسارت مالی بالغ بر ۱۲۰ میلیارد دلاری را به ایالت متحده آمریکا تحمیل کرد.»

اپلیکیشن اصلی اینترنت که تقریبا بیشتر کسب‌وکارها را در بر می‌گیرد، ایمیل است. هنوز بیشتر بیزینس‌ها از طریق پست الکترونیک کسب و کارهای خود را در سراسر جهان مدیریت می‌کنند. کاربرد اصلی تلفن‌های همراه در عصر مدرن، تماس و ارتباط از طریق اینترنت است. حتی نقل و انتقال‌های مالی از طریق دهکده جهانی صورت می‌گیرد.

حالا تصور کنید دسترسی به اینترنت برای همیشه قطع شود! خب، همه این کارها ناممکن خواهد شد. یعنی بخش اعظم از زندگی عادی مردم مختل خواهد شد. یعنی انسان مدرن تقریبا هیچ‌کاری را نمی‌تواند انجام دهد.

با اینکه خاموشی مطلق اینترنت و فرو رفتن در تاریکی محض در قرن ۲۱ امکان ندارد اما هستند کشورهایی که دسترسی به برخی از اپلیکیشن‌ها و صفحات وب را برای شهروندان خود محدود کرده‌اند. به طور مثال، در طول انقلاب سال ۲۰۱۱ میلادی کشور مصر، سازمان جهانی توسعه عملیات‌های اقتصادی تخمین زده بود اگر اینترنت به مدت یک سال کامل قطع شود، حدود ۵ درصد از ۲۳۶ میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی این کشور از بین خواهد رفت.

و در گزارش سال ۲۰۱۶ میلادی، موسسه بروکینگ نیز برآورد کرده بود اگر اینترنت در سال ۲۰۱۵ میلادی به طور کامل قطع شود، حدود ۲٫۴ میلیارد دلار  از چرخه اقتصاد حذف خواهد شد.

البته شمار معدودی از کمپانی‌ها برای چنین بحران‌هایی پیش‌بینی‌هایی کرده و زیرساخت‌هایی را آماده کرده‌اند تا بتوانند تا یک‌ماه پس از قطعی اینترنت در بازار کسب‌وکار دوام بیاورند. اما این تمهید هم عملا بی‌نتیجه و غیرکاربردی است.

اینک آخرالزمان!

اما صحبت ما در مورد قطعی محدود و کوتاه مدت اینترنت نیست. تصور کنید داستان‌ فیلم‌های علمی-تخیلی به جهان واقعی تسری یافته و کل اینترنتِ جهان قطع شده است. انسان‌های معتاد به تکنولوژی این روزها دیگر وسیله‌ای ندارند که با آن نه کار کنند نه سرگرم باشند. همه سردرگم، کلافه و در حیرتند که چگونه می‌توان به زندگی در جهانی بدون ارتباط‌های جهانی ادامه داد!

تقریبا هیچ تجارتی در جهان برای آخرالزمانِ ارتباط‌های جهانی برای بازه زمانی بیشتر از یک ماه برنامه‌ریزی ندارد.

وحشت و هراس وجود نداشتن اینترنت به اندازه‌ی فرضیه ظهور زامبی‌ها در پایان جهان ترسناک است.

با اینکه قطعی سراسری اینترنت قرار نیست فاجعه شیوع و واگیر آنفولانزا در سال ۱۹۱۸ و کشته شدن شمار زیادی از مردم جهان را تکرار کند، اما می‌تواند کشورهای جهان را در یک شوک، وحشت و هرج‌ومرج سراسری فرو برد که اثرات آن را می‌توان به تخریب‌های ناشی از بلایای طبیعی همچون زمین‌لرزه و طوفان تشبیه کرد.

آنیتا چاندرا، محقق ارشد سیاست‌های موسسه RAND که به طور ویژه در مورد بهبود و بازگشت‌پذیری جوامع بشری پس از مواجهه با فجایع طولانی‌مدت تحقیق و مطالعه می‌کند می‌گوید: بازیابی زیرساخت‌ها پس از بلایای طبیعی بسیار آسان‌تر از کمک به مردم برای ایستادن روی پاهای خودشان پس از پشت سر گذاشتن چنین فجایعی است.

این محقق همچنین گفته: جبران خسارت پس از معضلی که سبب از دست رفتن ارتباط‌های اجتماعی شده، بسیار دشوار است. انسان‌های کنونی بسیار بیشتر از دهه ۹۰ میلادی به اینترنت وابسته هستند. اینترنت وسیله‌ای برای ارتباط‌های اجتماعی در سطح جهانی است و اساسِ وضعیت معمول و حالت عادی جامعه مدرن است.

پر کردن خلاء‌های زندگی بشر

شبکه ارتباط‌های جهانی از اوایل دهه ۱۹۹۰ میلادی ساخته و عرضه شد. اما مردم حدود یک چهارم قرن است که از آن برای ارتباط‌های روزمره خود استفاده می‌کنند. اما در همین زمان محدود، اینترنت توانسته زندگی بشر را به طور کامل تغییر شکل دهد.

برای بسیاری از انسان‌های کنونی حتی تصور دسترسی نداشتن به اینترنت هم فاجعه‌بار است چه برسد به قطعی واقعی آن! انسان مدرن به تیک‌های دیده شدن پیام‌ها، لایک‌ها، و کامنت‌ها عادت کرده. اما این تنها گوشه کوچکی از معضلات ناشی از قطعی اینترنت است.

اگر شبکه ارتباطات جهانی به طور کامل قطع شود، زندگی کنونی بشر دچار بی‌نظمی و آشفتگی وسیعی خواهد شد. همه چیز از حالت هنجار خود خارج خواهد شد.

تصور کنید بدون اینترنت، بسیاری از فروشگاه‌های آنلاین از دسترس خارج خواهند شد. نقل و انتقال‌های مالی از طریق اینترنت ناممکن خواهد شد، تحقیق و مطالعه و دسترسی به مقالات، کتاب‌ها و ویدئوها به خاطره‌ها خواهد پیوست و همه این مسایل روی جریان عادی زندگی بشر تاثیر منفی خواهد داشت و بعضا به ناهنجاری خواهد انجامید.

خسارت قطعی اینترنت در ایران

به تخمین موسسه نت بلاک، میزان خسارت ناشی از هر روز قطعی اینترنت در ایران مبلغ سرسام‌آور ۳۶۹,۵۷۰,۷۶۳ (۳۶۹ میلیون) دلار آمریکا است.

سعید اسلامی بیدگلی دبیرکل کانون نهاد‌های سرمایه گذاری ایران درباره تاثیر قطعی اینترنت بر بازار سرمایه گفته در روز‌های اخیر بازار سرمایه نزدیک به ۴ هزار و ۵۰۰ واحد کاهش را تجربه کرد. مشکلات قطع اینترنت منجر به کاهش شاخص شده، چون این حس را ایجاد می‌کند که ریسکی در بازار وجود دارد، اما آنچه مشخص است این است که با قطعی اینترنت، کسب و کار‌های مجازی قربانی اول خواهند بود.